Η χοληστερίνη (ή χοληστερόλη, η επίσημη ιατρική ορολογία) είναι μια ουσία απαραίτητη για τα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού. Στον οργανισμό μας η χοληστερίνη εισέρχεται από δύο πηγές ταυτόχρονα:

• από το συκώτι μας όπου παράγεται (ενδογενής χοληστερίνη)
• από την τροφή μας (διατροφική χοληστερίνη)

Οι κύριες μορφές της είναι η LDL "κακή" χοληστερίνη και η HDL "καλή" χοληστερίνη.

LDL "κακή" χοληστερίνη
Επιδρά αρνητικά στη λειτουργία του οργανισμού μας, αφού οδηγεί σε αθηροσκλήρωση, η οποία με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια. Γι’αυτό πρέπει να τη διατηρούμε σε χαμηλά επίπεδα. Τα εμφράγματα στην Ελλάδα έχουν δεκαπλασιαστεί τα τελευταία 40 χρόνια και ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου γι’ αυτά είναι η υψηλή χοληστερίνη.

HDL "καλή" χοληστερίνη
Έχει θετική επίδραση στην υγεία του οργανισμού μας, αφού βοηθά στην απομάκρυνση της LDL  χοληστερίνης, γι’ αυτό το λόγο πρέπει να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα.

Τα επιτρεπτά όρια της της LDL χοληστερίνης δεν είναι ίδια για όλους. Διαφέρουν ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου που είναι εκτεθειμένος κάθε άνθρωπος:

 

Ομάδα πλυθησμού	Επίπεδο κινδύνου	Όρια LDL χοληστερίνης
Άτομα που έχουν περάσει έμφραγμα, εγεφαλικό επεισόδιο ή πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη	Υψηλό	70 - 100 mg/dl
Άτομα που δεν πάσχουν από τα παραπάνω, άλλά έχουν πάνω από 2-3 παράγοντες κνδύνου (*)	Μετρίως υψηλό	100 - 130 mg/dl
Άτομα που δεν πάσχουν από τα παραπάνω, άλλά έχουν 2 παράγοντες κνδύνου (*)	Μέτριο	κάτω από 130 mg/dl
Άτομα που έχουν ένα ή και κανένα από τους παράγοντες κνδύνου (*)	Χαμηλό	κάτω από 160 mg/dl
(*) Παράγοντες κινδύνου: υπέρταση, υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL χοληστερίνη, παχυσαρκεία, έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, διαβήτης τύπου 2, κάπνισμα

 

 Πηγή: Αναθεωρημένες οδηγίες του National Cholesterol Educational Program (NCEP) 2004

Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε περίπου 40.000 περιπτώσεις εμφραγμάτων και 15.000 θανάτων από εμφράγματα ετησίως. Επίσης, σύμφωνα με άλλα στοιχεία παρατηρείται πολύ υψηλό ποσοστό δυσλιπιδαιμίας στο σύνολο του πληθυσμού (62%) που δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά ούτε καν στους ασθενείς υψηλού κινδύνου. Η πλειοψηφία των ατόμων με οριακά υψηλή χοληστερίνη δεν χρειάζεται απαραίτητα υπολιπιδαιμικά φάρμακα. Παράλληλα με τη συμβουλή του γιατρού σας, αλλαγές στον τρόπο ζωής (lifestyle), κυρίως στη διατροφή και στη σωματική δραστηριότητα, συνδυαστικά με την απώλεια βάρους, αποδεικνύονται αρκετά αποτελεσματικές.

• Υιοθετείστε ένα διαιτολόγιο εμπλουτισμένο με φρούτα, λαχανικά, σαλάτες, ελαιόλαδο, ψητά ψάρια, μαργαρίνες πλούσιες σε ακόρεστα λιπαρά και απαλλαγμένες από υδρογονωμένα και trans λιπαρά. Περιορίστε την κατανάλωση τροφών όπως το κόκκινο κρέας, τα αλλαντικά και τα γλυκά.
• Διατηρείτε το σωματικό σας βάρος στα φυσιολογικά του επίπεδα, αναλογικά με το ύψος σας. Το υπερβολικό βάρος αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων.
  Προσπαθήστε να διατηρείτε τις διαστάσεις της μέσης σας στις εξής αναλογίες:
  - 94 cm για τους άντρες
  - 80 cm για τις γυναίκες
• Εντάξτε στο εβδομαδιαίο σας πρόγραμμα κάθε είδος σωματικής δραστηριότητας που σας ευχαριστεί. Προσπαθήστε να γυμνάζεστε 30’ την ημέρα, 5 φορές την εβδομάδα. Υιοθετείστε δραστηριότητες που σας δημιουργούν ευχάριστη διάθεση και ευεξία. Αποφύγετε την έντονη σωματική δραστηριότητα που καταπονεί τον οργανισμό.
• Διακόψτε το κάπνισμα.
• Εντάξτε στο ημερήσιο διαιτολόγιο σας τρόφιμα εμπλουτισμένα με φυτικές στερόλες/ στανόλες στα πλαίσια μιας υγιεινής διατροφής πλούσιας σε φρούτα και λαχανικά.
  

• Γαλακτοκομικά προϊόντα με πολλά λιπαρά, όπως πλήρες γάλα και γιαούρτι
• Παχιά τυριά, όπως η φέτα και τα κίτρινα τυριά
• Αυγά, να καταναλώνονται μέχρι 2 την εβδομάδα
• Κόκκινα κρέατα, όπως μοσχάρι, χοιρινό, αρνί, βοδινό
• Εντόσθια, όπως συκώτι, νεφρά, μυαλά, κυνήγι
• Αλλαντικά, όπως ζαμπόν, μπέικον, λουκάνικα, εκτός γαλοπούλας
• Τηγανιτά μαλάκια και οστρακοειδή, όπως γαρίδες, αστακός, καραβίδες, χταπόδι, καλαμαράκια, μύδια, σουπιές, χαβιάρι, κλπ
• Τηγανιτά
• Λίπη, όπως το βούτυρο, η μαγιονέζα, οι σάλτσες, τα ζωικά λίπη, κλπ
• Γλυκά που περιέχουν βούτυρο, σαντιγί, αυγά, σοκολάτα

• Γαλακτοκομικά προϊόντα με λίγα λιπαρά 
• Άπαχα τυριά
• Λευκά κρέατα που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε λίπος όπως το ψάρι, το κοτόπουλο και η γαλοπούλα, στα οποία θα αφαιρείται το ορατό λίπος και η πέτσα μετά το μαγείρεμα 
• Ψητά και βραστά Ελαιόλαδο και σπορέλαια (αρκεί να μη τσιγαρίζονται)
• Μαργαρίνες αντί για βούτυρο, εμπλουτισμένες σε φυσικές στανόλες
• Φρούτα (τουλάχιστον 2 - 3 ημερησίως)
• Λαχανικά (τουλάχιστον 1 μεγάλη σαλάτα ημερησίως) 
• Ποτά και ροφήματα χωρίς ζάχαρη, όπως το κρασί (μέχρι 1 ποτήρι του κρασιού ημερησίως)